پاسارگاد شیراز به مجموعهای از آثار باستانی هخامنشی در استان فارس اشاره دارد. این آثار شامل مقبره کوروش، باغ پادشاهی، کاخ دروازه، پل پاسارگاد، کاخ اختصاصی، آبنماهای باغ شاهی، دو کوشک، کاخ بارعام، محوطه مقدس، تنگه بلاغی، سازههای دفاعی تل تخت، کاروانسرای مظفری و مقبره کمبوجیه میباشد. برای سفر به پاسارگاد در شیراز با اینجا تریپ برنامه ریزی کن تا نهایت لذت را ببری! با پاسارگاد شیراز: هر آنچه دربارهاش نمیدانید!، پاسارگاد در کجای شیراز واقع شده است؟، نقشه پاسارگاد شیراز: راهنمای جامع بازدید و مکانیابی، راهنمای دسترسی به پاسارگاد شیراز، اقلیم پاسارگاد در شیراز، ... بیشتر آشنا شوید.
فهرست پاسارگاد شیراز: تمامی نکاتی که شاید نمیدانید!
پاسارگاد شیراز: هر آنچه دربارهاش نمیدانید!
پاسارگاد در کجای شیراز واقع شده است؟
نقشه پاسارگاد شیراز: راهنمای جامع بازدید و مکانیابی
راهنمای دسترسی به پاسارگاد شیراز
اقلیم پاسارگاد در شیراز
پاسارگاد: کشف تاریخچهای پر رمز و راز!
پاسخ به چرایی نامگذاری پاسارگاد شیراز
علت ایجاد پاسارگاد در شیراز
معماری پاسارگاد: ویژگیها و خصوصیات آن
جاهای دیدنی و بناهای تاریخی پاسارگاد در شیراز
آرامگاه کوروش بزرگ
برج سنگی پاسارگاد در شیراز
تل تخت پاسارگاد در شیراز
مسجد پاسارگاد در شیراز: تاریخچه و ویژگیها
باغ شاهی شیراز: زیباییهای طبیعی و تاریخ فرهنگی
پل تاریخی پاسارگاد در شیراز
محوطه مقدس پاسارگاد در شیراز
تنگ بلاغی در پاسارگاد، شیراز: جاذبههای طبیعی و گردشگری
آبنماهای باغ شاهی در شیراز
کاخهای پاسارگاد واقع در شیراز
پرندهسانان انسانی
کاروانسرای مظفری در پاسارگاد شیراز
بهترین زمان برای بازدید از پاسارگاد و سفر به شیراز
دشت مرغاب در شیراز
جاذبههای تاریخی و طبیعی شیراز دیگر مکانها
اقامتگاههای اجارهای در شیراز
پاسخ به پرسشهای رایج درباره پاسارگاد شیراز
پاسارگاد شیراز: هر آنچه دربارهاش نمیدانید!
About Shiraz Pasargad and everything you don't know about it!
پاسارگاد در شیراز به عنوان یک نماد از دوران باستان هخامنشی شناخته میشود که بقایای آن در شهرستان پاسارگاد استان فارس واقع شده است. این مجموعه ارزشمند شامل آثار تاریخی متعددی چون مقبره کوروش بزرگ، باغ پادشاهی، پل پاسارگاد و کاخهای مختلف است. از دیگر جاذبههای این منطقه میتوان به آبنماهای باغ شاهی، دو کوشک، کاخ بارعام، محوطه مقدس و کاروانسرای مظفری اشاره کرد.
اگر هنوز پا به این سرزمین باستانی نگذاشتهاید، باید خود را به تجربهای منحصر به فرد آماده کنید؛ جایی که ویرانههای آن گواهی بر تاریخ شکوهمند و عظمت ایرانزمین است. منطقهای گسترده با سازههای تاریخی که روزگاری مملو از زندگی و شکوه بودهاند. در این متن از وبسایت 'اینجا تریپ' به بررسی این مکان شگفتانگیز خواهیم پرداخت و شما را با ویژگیهای خاص و تاریخی پاسارگاد آشنا خواهیم کرد.
این سفر به شما فرصتی میدهد تا با معماری و طراحی باغها و کاخهای پادشاهی آشنا شوید و به عمق فرهنگ و تمدن ایرانیان باستان پی ببرید. همچنین نگاهی به تنگه بلاغی و سازههای دفاعی مانند تل تخت خواهیم داشت که خود نمادهایی از تاریخ غنی این سرزمین هستند. بیتردید، بازدید از پاسارگاد تجربهای فراموشنشدنی و آشنا کننده با تاریخ ایران خواهد بود.
پاسارگاد در کجای شیراز واقع شده است؟
Where is Pasargad Shiraz?
شیراز و پاسارگاد به عنوان دو نقطه مهم تاریخی و فرهنگی در استان فارس، حدود 120 کیلومتر با یکدیگر فاصله دارند. پاسارگاد، با موقعیتی در شمال شیراز، در همسایگی شهرهای ارسنجان، خرم بید و اقلید واقع شده است. این مکان تاریخی، جاذبههای گردشگری منحصر به فردی دارد که شامل آرامگاه کوروش بزرگ و آثار تاریخی دیگر میشود. اگر قصد سفر به این منطقه را دارید، میتوانید با توجه به فاصله کوتاه و زیباییهای طبیعی این مسیر، از تماشای مناظر زیبا و جاذبههای فرهنگی این منطقه لذت ببرید.
نقشه پاسارگاد شیراز: راهنمای جامع بازدید و مکانیابی
Pasargad Shiraz on the map
بلوار پاسارگاد یکی از خیابانهای برجسته و مهم در منطقه 4 شیراز به شمار میآید. این بلوار به نقاط مختلفی از جمله قالیشویی، پاییز و سراج منتهی میشود و بر اهمیت آن در این منطقه افزوده است. علاوه بر این، بلوار پاسارگاد با تعدادی از معابر مهم از جمله بلوارهای شرقی و غربی پاسارگاد، بلوار سفیر جنوبی، شهید باهنر جنوبی، خسروی، صفایی جنوبی، پرنیان و نیز با خیابانهای پاسارگاد 11 و پاییز در ارتباط است.
اجاره ویلا، سوئیت و اقامتگاهها در شیراز با بهترین قیمت و کیفیت ممکن در این منطقه ارائه میگردد که میتواند نظر گردشگران و مسافران را جلب کند. نقشهبرداری دقیق از منطقه 4 شیراز نشان میدهد که بلوار پاسارگاد نقش کلیدی در سیستم حمل و نقل این شهر ایفا میکند و به عنوان یک ممر اصلی به حساب میآید. این ویژگیها موجب میشود که بلوار پاسارگاد به عنوان یکی از مقاصد محبوب برای اقامت و تفریح در شیراز شناخته شود. به همین دلیل، شناخت بهتر از این معنا بر جاذبههای گردشگری این شهر افزوده و مسافران را ترغیب به بازدید بیشتر از این منطقه مینماید.
پیشنهاد ویژه سفر به ایران با تخفیفهای بینظیر
برای تجربهای بهیادماندنی در ایران، تورهای لحظه آخری با بهترین قیمت را از دست ندهید!
همین امروز در سایت اینجا تریپ عضو شوید و از بالاترین تخفیفات تورهای ایران بهرهمند شوید.
مشاوره رایگان
راهنمای دسترسی به پاسارگاد شیراز
Access route to Shiraz Pasargad
برای رسیدن به پاسارگاد از شیراز، نخست باید از اصفهان و سپس سعادت شهر عبور کنیم. این شهر، در دل منطقه پاسارگاد واقع شده و نام آن در لوحهای تاریخی تخت جمشید به چشم میخورد. پس از گذشتن از سعادت شهر، باید حدود 20 کیلومتر ادامه دهیم و سپس از جادههای فرعی روستاهای مادرسلیمان و کولشور به سمت پاسارگاد حرکت کنیم.
دسترسی به این مکان تاریخی از سایر شهرهای ایران نیز ممکن است. مسیرهایی از نقاط مختلف کشور به سمت پاسارگاد وجود دارد که هر کدام نمایی زیبا از فرهنگ و تاریخ کهن ایران را به مسافران ارائه میدهد. بنابراین، اگر شما هم قصد سفر به این آثار باستانی و زیبا را دارید، آماده باشید تا با گذر از مناظر طبیعی و روستاهای سنتی، به دل تاریخ این سرزمین سفر کنید. این سفر علاوه بر بازدید از آثار تاریخی، فرصتی است برای آشنایی با فرهنگ و زندگی محلی مردم این دیار.
اقلیم پاسارگاد در شیراز
Pasargad region of Shiraz
پاسارگاد، واقع در نزدیکی شیراز، دارای آب و هوای کوهستانی-مدیترانهای است. این منطقه با زمستانهایی سرد و تابستانهایی ملایم شناخته میشود. اگر قصد سفر به شیراز را دارید، بهتر است از اطلاعات مربوط به زمانهای مناسب برای سفر به این شهر تاریخی بهرهمند شوید. انتخاب فصل مناسب میتواند تجربه سفر شما را تحت تأثیر قرار دهد و زیباییهای این منطقه را به بهترین شکل نمایان سازد. به طور کلی، بهار و پاییز از بهترین زمانها برای بازدید از شیراز محسوب میشوند، زمانی که دما دلپذیر و طبیعت در اوج زیبایی خود قرار دارد. همچنین میتوانید از جاذبههای تاریخی و فرهنگی این شهر طی این فصول بهرهمند شوید.
پاسارگاد: کشف تاریخچهای پر رمز و راز!
Entering the history of Pasargad, an unsolved and untold secret!
بیایید با هم به بررسی تاریخچه پاسارگاد بپردازیم و درباره نامگذاری این مکان و دلایل ساخت آن صحبت کنیم. این بنا، که یکی از ارزشمندترین آثار تاریخی ایران به شمار میآید، نماد زیبایی و عظمت دوره هخامنشی است. پاسارگاد به عنوان نخستین پایتخت هخامنشیان، شاهد رویدادهای بسیاری در تاریخ بوده و در دل خود داستانهای ناگفتهای را جای داده است.
ساخت این بنا به دستور کوروش بزرگ، بنیانگذار سلسله هخامنشی، صورت گرفت و هدف از آن ایجاد یک مکان مقدس و همچنین نمایش قدرت و ثروت این امپراتوری بود. در اینجا تریپ شما میتوانید اطلاعات بیشتری درباره این بنا و ویژگیهای منحصر به فرد آن پیدا کنید. به علاوه، ادامه این بررسی شامل شناخت عمیقتر از سبک معماری و تأثیرات آن بر فرهنگ و تاریخ ایران نیز خواهد بود.
آیا تا به حال درباره طرحها و جزئیات معماری پاسارگاد اطلاعاتی شنیدهاید؟ این مکان با استفاده از مصالح گرانقیمت و طرحهایی بینظیر، مهد هنر و تمدن آن زمان به شمار میرفت. با مرور جزئیات بیشتر، میتوانیم به درک بهتری از اهمیت اجتماعی و سیاسی این بنا دست پیدا کنیم.
پاسخ به چرایی نامگذاری پاسارگاد شیراز
Pasargad Shiraz denomination
در حدود 200 سال پیش، دشت مرغاب به نام پاسارگاد شیراز شناخته میشد. هنوز دلیل مشخصی برای تغییر این نام وجود ندارد. اما هرودوت، تاریخنگار مشهور، در کتابهایش به این موضوع اشاره کرده و نام "پاسارگاد" را به عنوان یکی از اقوام و طوایف مهم پارسیان مطرح کرده است. همچنین او بیان کرده که هخامنشیان از این طایفه نشأت گرفتهاند.
با توجه به اهمیت تاریخی این مکان و تأثیر آن بر تمدن ایرانی، پاسارگاد نهتنها محلی برای زیارت بلکه نمادی از افتخار و گذشتهی پرشکوه ایران نیز محسوب میشود. به همین دلیل، امروزه گردشگران زیادی از نقاط مختلف دنیا به این منطقه سفر میکنند.
اگر به دنبال اقامت در شیراز هستید، می توانید با یک کلیک به راحتی بهترین هتل های این شهر را با قیمتی مناسب رزرو کنید و تجربه لذتبخشی از سفر خود داشته باشید.
علت ایجاد پاسارگاد در شیراز
The reason for the construction of Shiraz Pasargad
کوروش بزرگ، پادشاهی که نامش در تاریخ بهگونهای جاودانه شده که نیازی به معرفی ندارد، همیشه به دنبال برپایی عدل و برابری بود. پس از پیروزیهای پی در پی بر دشمنانش، او تصمیم گرفت برای امپراطوری نوپای خود یک پایتخت بزرگ و شایسته ایجاد کند و این طور بود که طرح ساخت پاسارگاد در شیراز آغاز شد.
در آن زمان، این امپراطوری جدید به یک مرکز بینظیر و تاریخی نیاز داشت. کوروش به این فکر افتاد که معماران زبده از سراسر جهان را به خدمت بگیرد تا بنایی زیبا و باشکوه را در شیراز بسازند. در نتیجه، با همکاری آن معماران، پاسارگاد ساخته شد که نه تنها نمادی از قدرت کوروش به شمار میرفت، بلکه او را برای همیشه در دل تاریخ به تصویر کشید.
پاسارگاد نهتنها به عنوان پایتخت امپراطوری هخامنشی شناخته میشود، بلکه به خاطر زیبایی و شکوهش به یکی از مهمترین جاذبههای گردشگری در شیراز نیز تبدیل شده است. اگر به شیراز سفر کنید، مشاهدهی آثار باستانی و تاریخی مانند پاسارگاد، بخشی از فرهنگ و تاریخ کهن این سرزمین را به شما نشان میدهد. جاذبههایی که بازدید از آنها میتواند تجربهای منحصر به فرد و جذاب باشد.
معماری پاسارگاد: ویژگیها و خصوصیات آن
Architectural features of Pasargad
پاسارگاد، اثر باستانی و شگفتانگیزی که در شیراز واقع شده، به دوره حکومت کوروش بزرگ بازمیگردد. این مجموعه به دلیل طراحی منحصربهفرد و ساختار مشخص خود، توجه هر بینندهای را جلب میکند. تمامی ساختمانهای موجود در این منطقه به شکل خاصی ساخته شدهاند و طراحی آنها به دست خود کوروش انجام شدهاست. در ورودی سه کاخ موجود در پاسارگاد، سه کتیبه به زبانهای پارسی، ایلامی و اکدی حجاری شده که نشاندهنده ارتباط کوروش با تمدنهای مختلف است. متن این کتیبهها شامل عبارت «من کوروش، پادشاه هخامنشیان هستم» میباشد.
بناهایی که در اینجا قرار دارند، بهقبل از تخت جمشید تعلق دارند و به همین خاطر، سبک معماری آنها با معماری تخت جمشید تفاوت فراوانی دارد. در ساخت این بناها از مصالح مختلفی نظیر سنگ، آجر، چوب و خشت خام بهره گرفته شده است. جالب است که در ساخت برخی از بخشها از چوبهای سدر و سرو استفاده شده که به سبب گذشت زمان دیگر اثری از آنها دیده نمیشود. دیوارها نیز به وسیله خشت خام پر شده و برای تهیه ملات آنها از قیر طبیعی استفاده شده تا از نفوذ رطوبت و آب جلوگیری شود.
این بناها نماد عظمت و قدرت هخامنشیان به شمار میروند و هنوز هم زیبایی و شکوه آنان انسان را به حیرت میآورد. این شاهکار معماری نهتنها نشاندهنده خلاقیتهای آن زمان است، بلکه تاریخ غنی و فرهنگ ایرانیان را نیز به تصویر میکشد. از این رو، بازدید از پاسارگاد برای هر علاقهمندی به تاریخ و معماری ایرانی یک تجربه بینظیر به حساب میآید.
جاهای دیدنی و بناهای تاریخی پاسارگاد در شیراز
Various buildings and places of interest in Pasargad, Shiraz
بیایید نگاهی دقیق به این اثر تاریخی باشکوه بیندازیم و با بخشهای مختلف پاسارگاد در شیراز آشنا شویم. این مجموعه باستانی، نماد تمدن کهن ایرانی است و تاریخ غنی آن در هر گوشهای از این بنا جلوهگر است. پاسارگاد، علاوه بر زیباییهای معماریاش، داستانهای زیادی از فرهنگ و تمدن پادشاهی هخامنشی را در دل خود نهفته دارد. در این گردش در میان آثار باستانی، میتوانیم به شرح جزئیات معماری، طراحی محوطه و اهمیت تاریخی این مکان بپردازیم. با سفر به پاسارگاد، فرصتی فراهم میشود تا از نزدیک با هنر و شکوهی کهن آشنا شویم و درک عمیقتری از تاریخ ایران زمین پیدا کنیم.
آرامگاه کوروش بزرگ
Tomb of Cyrus the Great
پاسارگاد در شیراز به عنوان مکانی تاریخی و مهم شناخته میشود که به ویژه به خاطر مقبره کوروش بزرگ شهرت دارد. این ساختمان با ارتفاعی حدود 11 متر و از جنس سنگ مرمر سفید ساخته شده است. در سال 1397، یک تیم مرمت ایتالیایی اقدام به بازسازی این بنای تاریخی کرد. مقبره کوروش به دلیل ساختار خاص خود، بدون استفاده از ملات بین سنگها به تصویر کشیده شده و سنگها تنها با بستهای فلزی به یکدیگر متصل شدهاند.
به گفتهها، در طبقه هفتم این مقبره، تابوتی زرین از کوروش و جواهرات ارزشمندشان نگهداری میشده که به آن خزانه گفته میشد. این سایت از جمله 26 اثر ثبتشده ایرانی در میراث جهانی یونسکو است و به خوبی بیانگر عظمت و شکوه سلسله هخامنشیان به شمار میآید. هخامنشیان در این مکان مراسم تاجگذاری خود را برگزار میکردند.
زمانی که اسکندر مقدونی قصد حمله به این مکان را داشت، وی با لوحی مواجه شد که در آن کوروش بزرگ درباره فانی بودن زندگی و احترام به مقبره خود سخن گفته بود، گویی این متون بیانگر پیامی به مخاطبان آیندهاش بود. این فاتح با احترام به کوروش نه تنها به تخریب مقبره او نپرداخت، بلکه دستور داد تا فضای داخلی آن را با دقت و زیبایی تزئین کنند.
گفته شده که کوروش کبیر در نبرد با سکاها جان خود را از دست داد و پس از آن به شکل مومیایی در پاسارگاد به خاک سپرده شد. هر ساله در تاریخ 7 آبان، جمعیتی بزرگ برای گرامیداشت یاد کوروش در پاسارگاد گرد هم میآیند. همچنین، اگر به این منطقه سفر کنید، نباید از بازدید از شاه چراغ شیراز غافل شوید، چرا که این مکان نیز دارای زیباییهایی است که دل و عقل را به سمت خود میکشاند.
در نهایت، پاسارگاد نه تنها به عنوان مقبره کوروش اهمیت دارد، بلکه به عنوان نمادی از تاریخ و فرهنگ غنی ایران نیز شناخته میشود و توریستها و ایرانگردان را به خود جذب میکند.
برج سنگی پاسارگاد در شیراز
Stone tower of Pasargad, Shiraz
برج سنگی پاسارگاد به دوره هخامنشیان برمیگردد و به عنوان یکی از آتشکدههای کوروش بزرگ در زمان خود شناخته میشود. در دوره اسلامی، این بنا به زندان سلیمان معروف گردید. معماری برج سنگی، شباهت زیادی به مقبره کوروش کبیر دارد که یکی از ویژگیهای قابل توجه آن به شمار میرود. ارتفاع این برج حدود 14 متر و ابعاد قاعدهاش 7/23 تا 7/27 متر است؛ ساختار آن بر روی سکویی به شکل سه پله ایجاد شده است.
ورودی برج به سمت شمال غرب است و در ارتفاع 7/50 متری از سطح زمین قرار دارد که دسترسی به اتاق بالای برج از طریق یک پلکان 29 پلهای ممکن است. این برج با استفاده از بلوکهای سنگی به شکل مربع ساخته شده است و در برخی ردیفها، بلوکها به طوری چیده شدهاند که تشخیص آنها از یکدیگر دشوار است. سنگهای مرمری سفید از معدن کوه سیوند برای نمای برج استفاده شده است. در دیوارههای برج، 10 گودی به شکل پنجرهای وجود دارد که به آنها پنجرههای کور گفته میشود و این پنجرهها با سنگهای سیاه قابگذاری شدهاند.
علاوه بر سنگهای مرمری، مقداری سنگ آهکی سیاه نیز در ساخت پنجرههای کور به کار رفته است. نمای برج با تورفتگیهای مستطیلی تزئین شده که ممکن است به منظور زیبایی یا کاربری خاص آن طراحی شده باشد. نظرات در مورد کاربرد این برج متفاوت است. برخی آن را مقبره کمبوجیه، پسر کوروش بزرگ، میدانند و گروهی دیگر بر این باورند که این بنا آتشکده یا نمایشگاه بوده است. همچنین، برخی به عنوان محل بایگانی اسناد و مدارک مهم هخامنشی، از آن نام میبرند.
نکته جالب این است که در نقش رستم، نمونهای از این بنا تحت عنوان کعبه زرتشت دیده میشود که بر اساس الگوی برج سنگی ساخته شده است. در حال حاضر، تنها یک دیواره از برج سنگی باقی مانده است. آرامگاه کمبوجیه، که به برج سنگی مشهور است، در ناحیه شمالی محوطه کاخها قرار دارد و شکل آن مربع و ارتفاعش 14 متر است.
معماری این بنا ترکیبی از عناصر مذهبی و تدفینی است. بنا بر نظرات اشمیت، این مکانی بوده برای نگهداری لوازم سلطنتی و مذهبی. برخی بر این عقیدهاند که آرامگاه کمبوجیه به پسر کوروش کبیر تعلق دارد و عدهای هم آن را مقبره کاساندان، همسر کوروش، میدانند. همچنین در گذشته، برخی معتقد بودند که این بنا آتشکدهای بوده است.
سفر به پاسارگاد و بازدید از این بنا نهتنها امکان آشنایی با تاریخ و فرهنگ غنی ایرانیان باستان را فراهم میکند، بلکه زیباییهای طبیعی و فرهنگی دیگر این منطقه از جمله خانههای سنتی شیراز نیز قابل توجه است. این بنا یکی از نمادهای جاودانه هنر و معماری هخامنشی به شمار میآید و هر بازدیدکنندهای را مجذوب خود میکند.
تل تخت پاسارگاد در شیراز
Tal Takht, Pasargad, Shiraz
تل تخت، که به نام مادرسلیمان نیز شناخته میشود، یک سکو بزرگ به ارتفاع 15 متر است که در محوطهای وسیع واقع شده است. این بنا با هدف ایجاد تشکیلاتی عالی و مجلل مشابه تخت جمشید ساخته شده است. ساخت تل تخت پس از درگذشت کوروش بزرگ به دستور داریوش کبیر آغاز گردید، اما هرگز به سطح تشریفاتی که کوروش به دنبال آن بود، نرسید. شواهد نشان میدهد که تل تخت تنها محلی در پاسارگاد شیراز است که پس از حدود 50 سال از سقوط حکومت هخامنشیان، به عنوان دژ و پادگان سربازان مقدونی-یونانی باقی مانده است. ساخت این بنا با استفاده از سنگهایی با وزن حدود 6 تن انجام شده است.
اگر به دنبال بازدید از این جاذبه تاریخی و تجربه اقامت در مکانی باصفا و زیبا هستید، میتوانید اقامتگاههای بومگردی شیراز را که دارای امکانات و قیمتهای مناسب هستند، از وبسایت 'اینجا تریپ' رزرو کنید. این تجربه نه تنها شما را به تاریخ غنی ایران متصل میکند، بلکه فرصتی عالی برای لذت بردن از طبیعت و فرهنگ محلی فراهم میآورد.
مسجد پاسارگاد در شیراز: تاریخچه و ویژگیها
Pasargad Mosque, Shiraz
مسجد پاسارگاد در سال 602 هجری شمسی در شیراز بنا شده است و به عنوان یکی از قدیمیترین مساجد ایران شناخته میشود. این بنا دارای ستونهایی پراکنده و غیرمعمول است که در فواصل 10 تا 12 متر از یکدیگر قرار گرفتهاند. هرچند این مسجد از لحاظ معماری خاصیت چشمگیری ندارد و معمولاً مورد توجه قرار نمیگیرد، اما از منظر فلسفی ارزش و اهمیت زیادی دارد و همواره مورد ستایش قرار گرفته است.
این مکان مذهبی همچنین در زمان جشنهای 2500 سال پیش از تأسیس آن، شناخت بیشتری یافته و بخشی از تاریخ فرهنگی ایران به شمار میرود. در دوران پهلوی، سنگهای این مسجد، که به نام مسجد مادرسلیمان نیز معروف است، به کاخها منتقل شدند. در اطراف این مسجد برخی قبور مسلمانان نیز وجود دارد که نشاندهنده غنای فرهنگی و تاریخی این منطقه است.
به طور کلی، مسجد پاسارگاد نهتنها یک مکان مذهبی بلکه نمادی از تاریخ و فلسفه ایرانیان به شمار میآید. در حقیقت، این اثر با ارزش در کنار تاریخ کهن خود، گنجینهای از روح معنوی و فلسفی را در دل خود نهفته دارد که همواره مورد توجه محققان و علاقهمندان به تاریخ و فرهنگ ایران قرار دارد.
باغ شاهی شیراز: زیباییهای طبیعی و تاریخ فرهنگی
Shiraz Royal Garden Collection
باغ شاهی پاسارگاد به عنوان یکی از نمادهای بزرگ شاهنشاهی کوروش بزرگ، مکان مهمی در تاریخ ایران به شمار میآید. این باغ در شیراز، شامل مجموعهای از بناهای تاریخی، کاخها و کوشکهایی است که جویهای سنگی و گلی را در بر میگیرد. با این حال، متأسفانه آثار باقیمانده از آن بسیار اندک است. باغ شاهی به عنوان نمونهای بارز از ترکیب زیبای معماری و طبیعت شناخته میشود و به همراه هشت باغ دیگر، تحت عنوان باغهای ایرانی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. این باغ، به عنوان "مادر باغهای ایرانی"، نمایانگر هنر و فرهنگ غنی ایرانیان است و میتواند تجربهای بینظیر برای بازدیدکنندگان فراهم نماید. همچنین، اگر به دنبال اقامت در شیراز با کیفیت بالا و قیمت مناسب هستید، امکان اجاره سوئیتهای ارزان در این شهر وجود دارد که میتواند برای تجربه بهتر سفر شما مفید باشد.
پل تاریخی پاسارگاد در شیراز
Pasargad Bridge, Shiraz
پل پاسارگاد، واقع در مرودشت، یکی از جاذبههای مشهور شیراز است که در فاصلهای حدود 150 متر از غرب کاخ دروازه قرار دارد. این پل که نشانههای تاریخی ارزشمندی از دوره هخامنشی را به نمایش میگذارد، در سال 1342 کشف شد و بقایای آن به خوبی preserved شده است. ساختار پل شامل دو دیوار سنگ آهکی در طرفین و پنج ردیف با سه ستون در وسط میباشد. به نظر میرسد، این بنا به اواخر دوره هخامنشی و یا حتی دورانهای پس از آن برمیگردد. این منطقه بهخوبی قادر است تاریخ غنی و فرهنگ پربار ایران را به نمایش بگذارد و بازدیدکنندگان را به دنیای گذشتههای دور ببرد. بازدید از پل پاسارگاد نه تنها تجربهای فرهنگی است بلکه امکان آشنایی با معماری قدیم ایران را نیز فراهم میکند. این پل میتواند یکی از مقاصد جذاب برای گردشگران و تاریخدوستان باشد و ارزشهای معماری و تاریخی آن به خوبی در دل این مکان محفوظ مانده است.
محوطه مقدس پاسارگاد در شیراز
The holy area of Pasargad, Shiraz
این محوطه تاریخی که در فاصلهای حدود ۱۲۰۰ متر از ناحیه شمال غربی پاسارگاد قرار دارد، یک مکان مهم برای گردشگران و باستانشناسان به شمار میرود و به نام "محوطه مقدس پاسارگاد" شناخته میشود. این منطقه شامل دو سکو سنگی سفید رنگ و یک تپه پلهای به شکل مستطیل است که نشاندهنده ماهیت آیینی آن است.
این محوطه شامل دو پایه سنگی است که ارتفاع هر یک به حدود ۲ متر میرسد و به فاصله ۹ متری از یکدیگر قرار دارند. این پایهها بر روی یک سکوی سنگی ساخته شدهاند. تپه پلکانی این سازه یک طرف دارای هشت پله و سمت دیگر تنها یک بلندی بدون پله است. به نظر میرسد که پلهها به عنوان مکان صعود شاه برای سخنرانیهای او طراحی شدهاند و در طرف دیگر، احتمالا محل قرار گیری آتشدان بوده است.
سطح محوطه شامل سکوهایی با ارتفاع ۵ متر و ابعاد ۷۵ در ۵۰ متر با فرم چهارگوش است. کارکرد دقیق این سکوها هنوز مشخص نیست، اما احتمال میرود که محل برگزاری آئینهای مذهبی باشد. در زمان کوروش بزرگ، این دو سکوی سفید به عنوان مکانهایی برای آتشدان و اجرای مراسم آیینی مورد استفاده قرار میگرفتند. همچنین تپه پلهای نیز در فاصلهای ۱۲۰ متری از این نقطه قرار دارد که به صورت خشتی و سنگی ساخته شده است. وجود این مجموعه نشاندهنده اهمیت فرهنگی و مذهبی پاسارگاد در دوران باستان است.
تنگ بلاغی در پاسارگاد، شیراز: جاذبههای طبیعی و گردشگری
Tang Balaghi, Pasargad, Shiraz
تنگ بلاغی یک دره زیبا و تاریخی است که طول آن به 18 کیلومتر میرسد و در جنوب پاسارگاد، در نزدیکی شیراز قرار دارد. این دره مهم، میان دشتهای پاسارگاد و سعادشهرت واقع شده و عرض آن متغیر است، از 500 متر تا 10 کیلومتر. وجود رودهای بلاغی و سیوند در این دره به همراه شرایط مناسب جغرافیایی، باعث شکلگیری تمدنهای متعدد در طول تاریخ شده است.
رود بلاغی که از روستای قصر یعقوب در شهرستان خرمبید سرچشمه میگیرد، پس از عبور از این تنگ، به دشت سعادششهر و جلگه مرودشت میرسد و نهایتاً به رود کر میپیوندد. در این منطقه آثار ادوار مختلف تاریخی، از جمله گورستان شهدای مار، دیده میشود که متعلق به دوره صفویه و بعد از آن است. قبور سادهای با خطوط نسخ و ثلث در این گورستان وجود دارد که نشاندهنده ویژگیهای خاص این دوره است. همچنین، یک کوره ذوب فلز و کومههای کرههای عشایری نیز از دیگر نشانههای فرهنگی این ناحیه به شمار میروند.
بررسیهای باستانشناسی در تنگ بلاغی به وسیله تیمهایی از ایران و دیگر کشورها مانند ایتالیا، آلمان، لهستان، ژاپن، فرانسه و آمریکا صورت گرفته است. در این راستا، بیش از 140 اثر باستانی از دوران قبل از تاریخ تا عصر اسلامی در این منطقه کشف شده است. درختان پسته کوهی با عمری بیش از هزار سال نیز در این منطقه وجود دارد و به غنای طبیعی آن افزوده است.
در فصل بهار، طوایف کردشولی و باصری مانند علی شاه قلی، لب موسی و ننه عربی، تنگ بلاغی را به عنوان یکی از ییلاقات خود انتخاب میکنند و این موضوع نشاندهنده اهمیت این منطقه در فرهنگ و زندگی محلی است. تنگ بلاغی نه تنها دارای زیباییهای طبیعی است، بلکه بخشی از تاریخ غنی ایران را نیز به دوش میکشد.
آبنماهای باغ شاهی در شیراز
The fountains of Bagh Shahi, Shiraz
باغ شاهی که بهعنوان یکی از نخستین نمونههای باغسازی در ایران شناخته میشود، همچنین به نام پردیس کوروش در تاریخ ثبت شده است. این باغ شامل انواع مختلف پرندگان، گلهای رنگارنگ و درختان متنوعی است که با ذوق و سلیقه خاصی توسط کوروش طراحی و اجرا گردیده است. آبیاری این باغ از طریق جویهای سنگی یا آبنماها انجام میگرفت که علاوه بر تأمین آب، عنصر تزئینی و زیبایی بخش باغ نیز محسوب میشدند.
در دو طرف باغ، کوشکهایی ایجاد شده بود که هدف از آنها ایجاد فضایی برای استراحت و لذت بردن از مناظر طبیعی باغ بود. آبنماهای باغ شاهی شیراز به دو بخش کلیدی تقسیم میشوند: 1- جویهای آبگذران و 2- حوضچهها. این حوضچهها که هر کدام در فاصلهای معادل 9/5 تا 13/5 متر از جویها قرار دارند، وظیفه تقسیم آب و کاهش سرعت جریان آن را بر عهده داشتند، همچنین به تهنشینی ذرات گل و لای موجود در آب کمک میکردند.
ابعاد حوضچهها 87 سانتیمتر در 87 سانتیمتر و عمق آنها تقریباً 52 سانتیمتر است. لبههای جویها و حوضچهها معمولاً بین 15 تا 16 سانتیمتر عرض دارند و عمق و قطر دهانه جویهای سنگی حدود 25 سانتیمتر میباشد. همچنین تا کنون در حدود 1100 متر از آبنماهای باغ شاهی شیراز به کاوش درآمده و از زیر خاک کشف شدهاند. این آثار به جا مانده نه تنها گواهی بر مهارتهای باغسازی در دوران کوروش بزرگ است، بلکه بیانگر اهمیت آب و نحوه مدیریت آن در هنر باغسازی ایرانی نیز میباشد.
کاخهای پاسارگاد واقع در شیراز
Palaces of Pasargad, Shiraz
کاخ بارعام، که به عنوان محل پذیرایی کوروش بزرگ شناخته میشود، در قسمت جنوب غربی محوطه پاسارگاد قرار دارد و مساحتی برابر با ۲۴۷۲ متر مربع را شامل میشود. این کاخ به همراه یک سالن وسیع و هشت ستون اصلی و سایه بانهای متعدد، از جمله ۱۴ ایوان با ستونهای کوچکتر و دو اتاق مجزا طراحی شده است. یکی از ویژگیهای بارز این کاخ، ایوان شمال شرقی آن است که ۴۸ ستون را در خود جای داده و به زیبایی آن افزوده است.
در میان هشت ستون باقیمانده، تنها یکی با ارتفاعی بین ۱۰ تا ۱۳ متر برقرار مانده است. برای ساخت این ستونها، از سنگ سیاه برای پایه و سرستونها و از سنگ سفید برای قلمههای ستون استفاده شده است. این مکان در واقع محلی برای ملاقات و گفتگو میان کوروش کبیر و مقامات کشورهای مختلف بوده است. سه سنگ بزرگ و با اهمیتی در این کاخ قرار دارد که یکی از آنها شامل یک سنگنوشته با خط میخی است و به عنوان یکی از قدیمیترین سنگنوشتههای جهان شناخته میشود.
نقوش به کار رفته در این کاخ، از جمله انسان، ماهی، عقاب و گاو، نشانی از فرهنگهای مختلف هستند که در معماری کاخ بارعام به کار گرفته شدهاند. در اینجا، هنرمندان ایرانی توانستهاند با تلفیق این عناصر، هویتی بومی و ایرانی به آثار بیفزایند. این نقوش از سنتهای آشوری و فرهگهای دیگر الهام گرفته شده ولی همواره با معانی خاص ایرانی گره خوردهاند.
دروازه ورودی به پاسارگاد، که به "کاخ دروازه" معروف است، دارای ۷۲۶ متر مساحت کلی و ۶۸۶ متر مساحت تالار بوده که سقف آن با هشت ستون بلند به ارتفاع تقریباً ۱۶ متر استوار شده است. زیر این ستونها، مکعبهای دو پلهای با ابعاد ۲ در ۲ متر از سنگ سیاه بنا شده و هماکنون محافظت میشوند. وجود این زیرستونها بیانگر عظمت سازههای این کاخ است، گرچه متاسفانه آثار عمدهای از این ستونها باقی نمانده است.
در این تالار، دو در اصلی و دو در فرعی وجود دارد که دسترسی به اتاقهای نگهبان را نیز تسهیل میکند. کاخ بارعام در حقیقت یکی از ورودیهای اصلی به پاسارگاد شیراز محسوب میشود و شباهتهایی به کاخ دروازه ملتها در تخت جمشید دارد. این کاخ، در فاصله ۱۳۰۰ متری شمال شرقی مقبره کوروش واقع شده و شامل ۳۱۹۲ متر مربع وسعت است. برخی از ساختارهای موجود در این محوطه به طور خصوصی به کوروش بزرگ و خانوادهاش تعلق داشت.
در بالای ورودیهای این کاخ، تصاویری از کوروش بزرگ حکاکی شده و سند حکمرانی وی در سه زبان ایلامی، فارسی باستان و بابلی به چشم میخورد که حاکی از هویت و مقام او به عنوان شاه هخامنشی است. در نهایت، کاخ بارعام نمایانگر جایگاهی تاریخی است که در آن ملل مختلف گرد هم میآمدند و به تبادل نظر میپرداختند، که این موضوع نیز بر اهمیت فرهنگی و تاریخی این بنا میافزاید.
پرندهسانان انسانی
winged man
سنگنگاره انسان بالدار که به عنوان یکی از قدیمیترین آثار هنری شناخته میشود، به دوره هخامنشی و قرنها پیش از میلاد مسیح تعلق دارد. این اثر با عظمت و عمیق خود در پاسارگاد شیراز، یکی از جاذبههای تاریخی و شگفتانگیز این منطقه است. در این سنگنگاره، مردی به تصویر کشیده شده که در حال عبادت است و دارای ریشهای کوتاه و پرپشتی است. او با ردا و تاجی بلند ظاهر شده و چهار بال در اطرافش وجود دارد که حس نیایش و روحانیت را به بیننده منتقل میکند. جالب است که صورت این مرد به سمت مرکز کاخ پاسارگاد معطوف شده است.
تاج انسان بالدار شامل طرحی از دسته گلی به همراه گویهای خورشیدی و پرهای پرنده است که نمادی از قدرت و زیبایی است. همچنین، دستهای او به گونهای قرار گرفته که یکی به جلو و دیگری در امتداد بالها است. در طراحی این اثر، هنرمند از ایدههای مصریان الهام گرفته و لباس بلند مرد نیز به فرهنگ ایلامی مربوط میشود، در حالی که بالها به هنر آشور اشاره دارند.
از دیدگاه برخی مفسران، وجود این تصویر میتواند به شخصیت تاریخی ذوالقرنین، که برخی او را با کوروش بزرگ یکی میدانند، اشاره داشته باشد. توجه به این نکته جالب است که برخی بر این باورند که انسان بالدار نماد کوروش بزرگ است. بر اساس تفسیرها، او همچنین به مولانا ابوالکلام مفسر هندی نسبت داده شده است. به همین دلیل، سنگنگاره انسان بالدار نهتنها از نظر هنری، بلکه از نظر تاریخی نیز حائز اهمیت ویژهای است. برای دریافت اطلاعات بیشتر درباره این سنگنگارههای خیرهکننده و سایر جاذبههای تاریخی، به سایت 'اینجا تریپ' مراجعه کنید.
کاروانسرای مظفری در پاسارگاد شیراز
Mozaffari Caravanserai, Pasargad, Shiraz
کاروانسرای مظفری در شیراز، در مجاورت مقبره کوروش بزرگ قرار دارد و به دوران آل مظفر تعلق دارد. این بنای تاریخی با مساحت 208 متر مربع ساخته شده و از سنگهای بزرگ و نامنظم سفید رنگ تشکیل شده است. سنگها از کاخهای باستانی پاسارگاد به این مکان منتقل شدهاند.
این کاروانسرا دارای ایوانی با عرض 3/30 متر است و شامل ردیفهای سنگی نامنظم و تعدادی اتاق کوچک و بزرگ میباشد. شاه مظفری در سال 766 هجری شمسی این مجموعه را بنا نهاد. کاروانسرای مظفری، به سمت شرق پاسارگاد واقع شده است.
شهر شیراز، با آثار باستانی زیبایی که در خود دارد، یکی از کهنترین و معروفترین مراکز تاریخی ایران به شمار میرود. متاسفانه، امروزه تنها آثار اندکی از آنچه در گذشته وجود داشته، باقی مانده است. وظیفه ما این است که از این ویرانهها و آثار ارزشمند تاریخی به خوبی نگهداری کنیم، تا نسلهای آینده نیز بتوانند از زیبایی و عظمت این میراث فرهنگی بهرهمند شوند و با تاریخ و هنر کشورشان آشنا شوند. حفظ و نگهداری از چنین آثاری نه تنها به ارتقاء هویت ملی کمک میکند، بلکه فرصتی برای یادگیری و الهام بخشیدن به هنرمندان و پژوهشگران آینده نیز خواهد بود.
بهترین زمان برای بازدید از پاسارگاد و سفر به شیراز
The best time to visit Pasargad and travel to Shiraz
شهر پاسارگاد واقع در منطقه شیراز، به عنوان یکی از مهمترین و قدیمیترین یادمانهای تاریخی و فرهنگی در ایران به شمار میرود. این شهر با جذابیتهای فرهنگی و تاریخی خود، مقصدی ایدهآل برای علاقهمندان است. افرادی که تمایل دارند از این آثار باستانی دیدن کنند، میتوانند در فصل زمستان از ساعت 8 صبح تا 17:30 و در فصل تابستان از ساعت 8 صبح تا 19 به این مکان سر بزنند. اگر به شیراز سفر کردید، حتماً از غذاهای خوشمزه و منحصر به فرد مردمان این دیار نیز غافل نشوید و به بهترین رستورانهای محلی سر بزنید تا طعمهای فوقالعاده آن را بچشید. این رستورانها علاوه بر ارائهی غذاهای اصیل، تجربهای به یادماندنی از فرهنگ غذایی شیراز را برای شما فراهم میکنند.
دشت مرغاب در شیراز
Margab Plain, Shiraz
قادرآباد، شهری زیبا و سرسبز در 120 کیلومتری شهر پاسارگاد واقع شده است. این شهرستان به عنوان مرکز دشت مرغاب شناخته میشود که بر بستر رشته کوه زاگرس قرار دارد. دشت مرغاب، به خاطر منابع طبیعی و مناظر دیدنیاش، به نگین سبز استان فارس شهرت دارد. جنگلها، رودخانهها، چشمهها و باغهای سرسبز این منطقه، فضایی دلپذیر و طراوتبخش را برای ساکنان و گردشگران فراهم میکنند.
سد آسیاب در این ناحیه یکی از شناختهشدهترین و محبوبترین مقاصد تفرجگاهی در شمال استان فارس میباشد. به دلیل موقعیت جغرافیایی و ارتفاعات این منطقه، دشت مرغاب به ویژه در فصلهای گرم میزبان مناسبی برای مسافران محسوب میشود. همچنین، وجود شرکت معروف (یک و یک) در این منطقه به رشد اقتصادی و جذب بیشتر گردشگران کمک کرده است.
در کنار زیباییهای طبیعی، تاریخ و فرهنگ غنی این خطه نیز نظر هر گردشگری را جلب میکند؛ از آثار باستانی گرفته تا آداب و رسوم محلی. در مجموع، قادرآباد و دشت مرغاب با ترکیبی از زیباییهای طبیعی و امکانات مدرن، یک انتخاب ایدهآل برای سفر و گردشگری به شمار میروند.
جاذبههای تاریخی و طبیعی شیراز دیگر مکانها
Other sightseeing and historical places in Shiraz
شیراز، یکی از شهرهای زیبا و بینظیر ایران، بهخاطر فرهنگ غنی و آثار تاریخیاش شناخته شده است. این شهر جذاب، علاوه بر دشت مرغاب، میزبان سایر جاذبههای دیدنی است که ارزش بازدید دارند. برای مثال، باغ نارنجستان قوام با طراحی دلچسبش، باغ دلگشا و باغ عفیف آباد، همگی محیطهای دلنشینی برای گذراندن وقت هستند.
از دیگر نقاط دیدنی شیراز میتوان به باغ موزه نظر و باغ ارم اشاره کرد که هر کدام دارای تاریخ و زیبایی خاصی هستند. همچنین، آرامگاه خواجوی کرمانی و باغ جهان نما به خاطر زیباییهای طبیعی و معماری خاصشان مسافران را به سمت خود جذب میکنند.
مسجد نصیر الملک با رنگهای زیبا و شگفتانگیز، حافظیه و سعدیه به عنوان نمادهای شعر و ادب فارسی شناخته میشوند. دروازه قرآن و شاهچراغ از دیگر مکانهای تاریخی شیراز هستند که با زیبایی خاص خود، هر بینندهای را تحت تأثیر قرار میدهند.
علاوه بر اینها، بقعه سید میر محمد و آرامگاه امامزاده علی بن حمزه نیز برای زائرین و گردشگران جذابیت زیادی دارند. در این شهر میتوان به مساجد معروف مانند مسجد وکیل، آب انبار وکیل و حمام وکیل اشاره کرد که هر کدام داستانی برای گفتن دارند. با بازدید از این مکانها، لحظاتی فراموشنشدنی را تجربه خواهید کرد. برای کسب اطلاعات بیشتر و برنامهریزی سفر خود به شیراز، به وبسایت 'اینجا تریپ' مراجعه نمایید و از جاذبههای بیشتر این شهر زیبا مطلع شوید.
اقامتگاههای اجارهای در شیراز
Renting a residence in Shiraz
شیراز، واقع در قلب استان فارس، یکی از باستانیترین شهرهای ایران به شمار میرود. این شهر نه تنها به خاطر تاریخ غنیاش، بلکه به دلیل شعر و ادب بینظیرش شناخته شده است. آثار تاریخی و فرهنگی زیادی در این شهر نهفتهاند که بسیاری از آنها به فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شدهاند. به همین خاطر، سالانه گردشگران متعددی برای دیدن این جاذبهها به شیراز میآیند.
از آنجایی که شیراز مقصدی محبوب برای مسافران به شمار میرود، اقامتگاههای مختلف با کیفیتها و امکانات متنوعی در این شهر وجود دارد. انتخاب یک محل مناسب برای اقامت ممکن است چالشبرانگیز باشد؛ عواملی چون قیمت، نظافت، خدمات مهماننوازی و امکانات رفاهی باید در نظر گرفته شوند. اما خوشبختانه، تعدادی اقامتگاه بینظیر وجود دارند که توانستهاند رضایت مسافران را جلب کنند. از جمله این اقامتگاهها میتوان به ویلا پاسداران، هتل سنتی پسین، اقامتگاه بومگردی فروغ فرخزاد و عمارت هفت رنگ اشاره کرد. همچنین، ویلا سرسبز، اقامتگاه بومگردی سی راه و ماه سلطان، اقامتگاه بومگردی گلشن و قاجاریه، ترنجستان، سنتی ماه منیر، سپهری و آنا نیز از دیگر گزینههای جذاب برای اقامت در شیراز به شمار میروند. این اقامتگاهها با ارائه خدمات باکیفیت و فضایی دلپذیر، سفر گردشگران را به تجربهای بهیادماندنی تبدیل میکنند. بنابراین، اگر قصد سفر به این شهر زیبا را دارید، حتماً گزینه مناسبی را برای اقامت انتخاب کنید تا از سفر خود نهایت لذت را ببرید.
پاسخ به پرسشهای رایج درباره پاسارگاد شیراز
Answers to frequently asked questions about Pasargad Shiraz
پاسارگاد یکی از نقاط تاریخی و ارزشمند ایران است که در 120 کیلومتری شمال شیراز واقع شده است. این شهر تاریخی با شهرستانهای ارسنجان، خرم بید و اقلید همسایه است و به عنوان محلی مهم برای گردشگران شناخته میشود.
برای بازدید از پاسارگاد، فصلهای بهار و پاییز بهترین زمانها هستند. در این فصول، طبیعت در زیباترین حالت خود قرار دارد و میتوانید از زیباییهای تاریخی و طبیعی این منطقه بهرهمند شوید.
برای رسیدن به پاسارگاد، ابتدا به شهر شیراز سفر کرده و سپس از طریق جاده شیراز-اصفهان حرکت کنید. بعد از گذر از سعادت شهر، با طی کردن 20 کیلومتر به روستای مادر سلیمان میرسید و از آنجا میتوانید به آثاری که بر جای مانده است، دسترسی پیدا کنید.
پاسارگاد شامل بخشهای مختلفی است که از آن جمله میتوان به آرامگاه کوروش بزرگ، باغ شاهی، کاخ اختصاصی، کاخ بارعام، کاخ دروازه، مسجد پاسارگاد، تل تخت، سنگنگاره انسان بالدار، پل پاسارگاد، محوطه مقدس، تنگ بلاغی و کاروانسرای مظفری اشاره کرد.
در میان این آثار، آرامگاه کمبوجیه قرار دارد که به صورت بنایی چهارگوش و برج مانند بوده و تنها یک دیواره از آن باقی مانده است. این بنا در مسیر اصلی کاخهای بزرگ و تاریخی قرار دارد و بازدیدکنندگان میتوانند از نزدیک آثار به جا مانده از تاریخ کهن این سرزمین را مشاهده کنند.
پرنده ملی ایران: نام، عکس، کجا پیدا کنیم
بهترین مکانهای گردشگری رامسر: از جواهرده تا کاخ رامسر